Các vấn đề bất cập trên thị trường bán lẻ

Số phận các nhà cung cấp hàng hóa sau những lần chuyển nhượng

Andrew Quách

 Sau các cuộc mua bán, chuyển nhượng siêu thị, cơ cấu hàng hóa thay đổi đáng kể, các doanh nghiệp sản xuất, phân phối hàng hóa phải đối mặt với những khó khăn, thách thức lớn và cần nỗ lực hơn để tiếp tục giành được một vị trí trên kệ hàng dưới chính sách của chủ mới. 

 Tự cắt hàng và bị cắt hàng do chính sách của chủ mới

Sau khi siêu thị Metro chuyển giao từ nhà đầu tư Đức sang nhà đầu tư Thái Lan. Bà Lê Thị Thanh Lâm, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Sài Gòn Food cho biết “Từ 1-1-2016, chúng tôi sẽ chính thức kết thúc làm gia công sản phẩm cho chuỗi siêu thị Metro do giá mà hệ thống siêu thị đưa ra không còn phù hợp với tình hình thị trường trong khi sản lượng lại sụt giảm mạnh (hơn 50%), đặc biệt là “sau chuyển giao không biết như thế nào”.

Phó giám đốc của một doanh nghiệp sản xuất gạo đặc sản cho biết, sau khi chuỗi cửa hàng tiện lợi Family Mart (cũ) được chuyển giao sang nhà đầu tư Thái Lan và đổi tên thành B’s mart, công ty ông vẫn tiếp tục tái ký hợp đồng cung ứng hàng hóa. Tuy nhiên, chỉ một thời gian ngắn, ông đã quyết định dừng hợp tác vì không cảm thấy phù hợp với chính sách thanh toán, số lượng đơn hàng của nhà đầu tư mới.

Bà Nguyễn Bùi Châu Hoàng, quản lý thực phẩm và phi thực phẩm của hệ thống siêu thị AEON Citimart, chia sẻ sau khi nhà bán lẻ AEON của Nhật Bản tham gia điều hành chuỗi Citimart, cơ cấu hàng hóa ở ngành hàng thực phẩm đã thay đổi khá nhiều. Khoảng 50% nhà cung cấp cũ đã “ra đi”.

Theo chia sẻ của một số nhà cung cấp, điều họ phải đối mặt là những người thu mua mới. Trong một số trường hợp, những người này đòi hỏi quá nhiều, thậm chí còn đòi “chung chi” dưới nhiều hình thức mới chịu đồng ý tái ký hợp đồng.


 Chính sách của nhà bán lẻ sau chuyển nhượng

Đại diện của tập đoàn đa ngành vừa mua lại hai chuỗi siêu thị trong nước cho biết, sau khi tiếp quản hệ thống họ đã sắp xếp lại các nhà cung cấp theo hướng giữ lại những gì tốt nhất. Tất nhiên, trong quá trình đó, những nhà cung cấp không đáp ứng được các tiêu chí về chất lượng hàng hóa, quy trình sản xuất, giao nhận và giá cả thì chắc chắn sẽ bị thay thế.

Theo bà Hoàng “Nhà bán lẻ đề ra tiêu chí và những nhà cung ứng nào đáp ứng được thì tiếp tục hợp tác. Nguyên tắc của chúng tôi là tôn trọng các nhà sản xuất bản xứ. Chúng tôi đưa ra thời gian để các nhà cung ứng hiện có hoàn thiện. Có nhiều nhà sản xuất đã nỗ lực nâng chất, còn một số thì không thể nên cuối cùng không thể tiếp tục”. Điều quan trọng là năng lực của các nhà sản xuất có đáp ứng được các tiêu chí ngày càng cao của thị trường, của người tiêu dùng hay không.

 Theo quan sát của TBKTSG, các siêu thị có sản phẩm mang nhãn hàng riêng (gắn mác siêu thị) thông qua việc đặt các doanh nghiệp làm gia công cho mình. Cũng có nơi tự sản xuất hàng mang thương hiệu của mình. Nhiều siêu thị đang ngày càng gia tăng sản lượng và chủng loại sản phẩm gắn mác siêu thị mình, từ thực phẩm tươi sống, thực phẩm chế biến đến hàng tiêu dùng nhanh. Lợi thế của các sản phẩm này là giá rẻ từ 20-40% so với sản phẩm cùng loại do nhà sản xuất cung ứng. Hệ thống siêu thị Saigon Co.op, Big C, LOTTE Mart… đang ngày càng gia tăng sản lượng và chủng loại sản phẩm gắn mác siêu thị mình, từ thực phẩm tươi sống, thực phẩm chế biến đến hàng tiêu dùng nhanh. Vingroup thì tự sản xuất rau Eco để phân phối ở chuỗi siêu thị, cửa hàng Vinmart, Vinmart +, cạnh tranh trực tiếp với sản phẩm của các nhà cung ứng rau khác.

Ở một khía cạnh khác, sau những cuộc chuyển nhượng, cơ cấu hàng hóa tại các hệ thống siêu thị cũng đã bắt đầu thay đổi, nhất là tại các hệ thống siêu thị có doanh nghiệp nước ngoài tham gia với xu hướng mang hàng hóa bản địa xâm nhập vào thị trường Việt Nam.